Z Sochaczewa na Politechnikę Lwowską. Historia Czesława Krynickiego
Choć Kryniccy nie pochodzili z Sochaczewa, na stałe wpisali się w historię miasta. Z tej rodziny wywodzi się wiele interesujących postaci, w tym Czesław Krynicki – obiecujący student Politechniki Lwowskiej.
Geneza związków rodziny Krynickich z naszym miastem jest dość prozaiczna. W styczniu 1871 r. Jan Krynicki – dziadek Czesława – został przeniesiony służbowo do Sochaczewa na stanowisko pomocnika naczelnika powiatu do spraw administracyjno-gospodarczych. Był to dla niego awans społeczny, wiążący się z wyższą pensją i nowymi możliwościami. Już rok później z jego inicjatywy w miejscu cmentarza na Poświętnem utworzono ogród publiczny. Również jego rodzina szybko zaaklimatyzowała się w nowym miejscu i aktywnie włączyła w życie gospodarcze miasta. Żona – Filipina Krynicka – na początku 1879 r. założyła w Sochaczewie czytelnię ludową zaopatrzoną w dzieła beletrystyczne i naukowe. Niestety po dwóch latach została ona zamknięta z powodu braku zainteresowania potencjalnych czytelników. Sam Jan Krynicki w 1888 r. był właścicielem restauracji w Sochaczewie, zaś jego syn Edward – ojciec Czesława – kupcem towarów kolonialnych.
W tym miejscu należy również wspomnieć o najbardziej znanym przedstawicielu rodu – Konstantym, bracie Edwarda. Z zawodu był weterynarzem, z zamiłowania pisarzem, społecznikiem i krajoznawcą. Napisał kilka prac popularyzatorskich z zakresu geografii Polski, m.in. O Wiśle, jej dopływach i miastach nad nią leżących (1885) czy Rys geografii Królestwa Polskiego (1887). Na łamach czasopisma „Wędrowiec” zamieścił dwuczęściowy artykuł pt. Sochaczew. Konstanty przynajmniej kilkukrotnie odwiedzał gród nad Bzurą. W jego życiorysie pojawia się również wątek romansu z Marią Konopnicką, u której pracował jako guwerner synów pisarki.
Edward Krynicki poślubił Kazimierę Ojrzanowską, z którą miał dwójkę dzieci: Czesława i Janinę. Czesław urodził się 14 września 1885 r. w Sochaczewie. Wcześnie stracił ojca, który po długotrwałej i ciężkiej chorobie zmarł 13 kwietnia 1889 r. w wieku zaledwie 32 lat. Edward Krynicki został pochowany na cmentarzu przy ul. Traugutta w Sochaczewie. Owdowiała matka 28 sierpnia 1892 r. ponownie zawarła związek małżeński ze Stefanem Felicjanem Siedleckim.
Czesław Krynicki w 1904 r. ukończył V Gimnazjum Męskie w Warszawie i podjął studia na Uniwersytecie Warszawskim. Kontynuował je następnie w C.K. Szkole Politechnicznej we Lwowie na wydziale inżynierii (data immatrykulacji: 8 czerwca 1906 r.). Zapowiadał się na zdolnego inżyniera, osiągając wysokie wyniki z kolokwiów i egzaminów. Otrzymywał oceny celujące: z matematyki u słynnego lwowskiego profesora Placyda Dziwińskiego, rysunków z geometrii wykreślnej u byłego rektora politechniki Mieczysława Łazarskiego, fizyki ogólnej i technicznej u kierownika katedry fizyki Kazimierza Olearskiego, mechaniki ogólnej u dr. Cezarego Russyana oraz mechaniki technicznej u Romana Dzieślewskiego kierującego katedrą elektrotechniki ogólnej. „Postępy” na poziomie bardzo dobrym osiągnął z ćwiczeń praktycznych z geometrii wykreślnej i rysunków technicznych. Ponadto z pierwszego egzaminu rządowego wymaganego do otrzymania dyplomu inżyniera, który zdawał 18 lipca 1907 r. uzyskał wynik „znamienicie uzdolniony”.
Warto też zwrócić uwagę, że studiując w ówczesnej lwowskiej szkole politechnicznej Czesław Krynicki zapoznał się z podstawami wiedzy z zakresu innych wydziałów (encyklopedię, czyli podstawy leśnictwa, wykładał doc. Kazimierz Acht, chemii technicznej – prof. Wiktor Syniewski, górnictwa – prof. Leon Syroczyński) a także podstawy ekonomii społecznej, nauk prawniczych oraz zarys administracji i austriackiego prawa administracyjnego (wszystkie prowadził dr Władysław Piłat).
Studia i karierę Czesława Krynickiego przerwała jego nagła śmierć 23 maja 1908 r. w wieku niespełna 22 lat. Zmarł w Warszawie w mieszkaniu przy ulicy Marszałkowskiej 1574, nie pozostawiając żony ani dzieci. Jego ciało sprowadzono do Sochaczewa, gdzie spoczął wspólnie z ojcem w grobowcu rodziny Siedleckich na cmentarzu parafii św. Wawrzyńca.
Sebastian Tempczyk
MZSiPBnB
Bibliografia:
Ze szkół, "Kurier Warszawski" 1904, 171, s. 10
S. Tempczyk, Konstanty Krynicki (1854-1934) i jego związki z Sochaczewem,"Rocznik Sochaczewski" 2025, nr 7, s. 38-42
Państwowe Archiwum Obwodu Lwowskiego (DALO), fond 27 Politechnika Lwowska 1844-1939, opis 5, t. 2, sprawa 8253 (Czesław Krynicki)
FOTO: Podziękowania za udział w pogrzebie. Kurier Warszawski, 1908 r., nr 145
