Wody dla Sochaczewa nie zabraknie. Jesteśmy przygotowani na każdą sytuację
Jak wygląda produkcja wody pitnej, dlaczego nie grożą nam jej niedobory nawet podczas największych upałów oraz jakie inwestycje w infrastrukturę wodno-kanalizacyjną są i będą realizowane w najbliższym czasie w Sochaczewie? Rozmawiamy o tym z Kierownikiem Działu Technicznego „Zakładu Wodociągów i Kanalizacji – Sochaczew” Sp. z o.o. – Adamem Pawłowskim.
Tak w skrócie – czym zajmuje się i jaką rolę pełni Dział Techniczny w sochaczewskim ZWiK?
Zajmujemy się rozbudową infrastruktury technicznej, czyli sieci wodociągowych i kanalizacji sanitarnej. Po pierwsze, opracowujemy plany rozbudowy na potrzeby Mieszkańców, aby zapewnić im jak najwyższy standard usług świadczonych przez Spółkę. Po drugie, nadzorujemy przebieg realizowanych inwestycji – od wydania warunków przyłączeniowych, poprzez uzgodnienie dokumentacji projektowej, odbiór wykonanych robót w terenie, aż po przekazanie danego obiektu do eksploatacji.
Dział odpowiada również za produkcję wody pitnej, nadzoruje dwie Stacje Uzdatniania Wody (SUW). Skąd pochodzi sochaczewska woda?
Sochaczew korzysta z dwóch niezależnych ujęć wody surowej. Naszym głównym źródłem jest ujęcie Wólka Smolana–Konary, które zapewnia około 90 procent wody dostarczanej Mieszkańcom. Ujęcie to składa się z sześciu studni głębinowych i jednej tzw. awaryjnej, którą wywierciliśmy w tym roku i jesteśmy w trakcie oddawania jej do użytkowania. Wodę pobieramy z utworów czwartorzędowych, z głębokości 50–60 metrów. Woda surowa jest uzdatniana w SUW przy ul. Wiskozowej. Jest ona bardzo dobrej jakości, dzięki czemu uzyskujemy odpowiednie parametry już przy jednostopniowym procesie filtracji z wykorzystaniem materiałów filtrujących opartych na złożu katalitycznym. Drugie ujęcie, z którego korzystamy, znajduje się w Kuznocinie, a woda uzdatniana jest w stacji przy ul. Płockiej. To ujęcie trzeciorzędowe, dlatego woda pompowana jest z głębszych, ponad 200-metrowych studni. Mamy tam trzy odwierty. Woda z Kuznocina jest bardzo dobrej jakości pod względem parametrów fizykochemicznych, jednak z zasady – im z większej głębokości jest pobierana, tym trudniej ją uzdatniać, dlatego ze względów technologicznych i przede wszystkim ekonomicznych bazujemy na wodzie z Konar. Przepływ wody pomiędzy poszczególnymi obiektami jest nieustannie monitorowany dzięki zastosowaniu najnowszych technologii.
Jakie jest faktyczne zapotrzebowanie na wodę dla Sochaczewian i czy wystarcza jej dla wszystkich? Okoliczne gminy miewają z tym problemy, szczególnie w okresie letnim.
Uśredniając dane z całego roku, Mieszkańcy Sochaczewa zużywają około 4600 m3/dobę. Dwie nasze Stacje Uzdatniania Wody w tzw. godzinach szczytu, czyli 6.00-8.00 i 20.00-22.00, wtłaczają do sieci wodociągowej około 400 metrów sześciennych wody na godzinę. Faktyczne zapotrzebowanie zależy od pory roku. Latem zużycie wzrasta o około 20 procent, a podczas tegorocznych upałów mających miejsce, w ostatnich dniach czerwca, padł rekord – osiągnęliśmy 150 procent średniego zapotrzebowania z maksymalnymi przepływami dochodzącymi do 600 m3/godz. i 8000 m3/dobę. Ujęcia w pełni zaspokajają zapotrzebowanie na wodę Mieszkańców miasta Sochaczew obecnie i w perspektywie najbliższych kilkunastu lat biorąc pod uwagę rozwój miasta i perspektywę demograficzną. Mieszkańcy Sochaczewa mogą być zatem spokojni – wody wystarczy dla wszystkich, nawet podczas największych upałów.
Jak wygląda proces produkcji (uzdatniania) wody i jakiej jest ona jakości?
Jako producent wody staramy się zachować odpowiednie proporcje, aby była ona jak najlepszej jakości. Głównym problemem w wodzie surowej są związki żelaza i manganu. Redukujemy je za pomocą odpowiednio dobranego złoża filtracyjnego z materiałem katalitycznym. W przypadku manganu jego zawartość obniżamy z ok. 400 do około 30 mg/m³, natomiast żelaza z 1500 do około 100 mg/m³.
Z pewnością jednym z czynników wpływających na dobrą jakość sochaczewskiej wody są przeglądy i konserwacje sieci oraz urządzeń.
Głównym narzędziem pozwalającym nam zapewnić odpowiednią jakość dostarczanej wody jest cykliczne płukanie filtrów i sieci wodociągowej. Wykonujemy je cyklicznie, filtrów po wykonaniu określonego przepływu, natomiast sieci wodociągowej systematycznie. Sieć wodociągowa wraz z uzbrojeniem raz w roku przechodzi również gruntowny przegląd techniczny. Cyklicznym konserwacjom podlegają także pompy i inne urządzenia pracujące na Stacjach Uzdatniania Wody.
Na bieżąco prowadzone są również prace związane z utrzymaniem kanalizacji sanitarnej. Cała sieć, po zakończonej w 2012 roku rozbudowie, oparta jest na układzie grawitacyjno-ciśnieniowym z wykorzystaniem tłoczni i przepompowni strefowych. Zaletą takiego rozwiązania jest samoczynne płukanie kanałów grawitacyjnych. Ścieki są gromadzone w zbiorniku, a następnie pod ciśnieniem wprowadzane do kolektorów. Większe zanieczyszczenia i tłuszcze pozostają w przepompowniach, natomiast do kanałów trafiają rozdrobnione ścieki pod ciśnieniem.
Wszystkie przepompownie, a jest ich 69, wyposażone są w system monitoringu, gdzie w każdej chwili możemy podjąć działania naprawcze. Dzięki automatyce wiemy, w które miejsca musimy niezwłocznie wysłać ekipę i podjąć interwencję. W przypadku przerw w dostawie prądu urządzenia są zasilane ze stacjonarnych lub przenośnych agregatów prądotwórczych. Przepompownie podlegają bieżącej konserwacji, nawet kilka razy w miesiącu. Urządzenia ciśnieniowe wymagają po prostu regularnego czyszczenia pomp oraz usuwania tłuszczów i osadów.
To proszę powiedzieć, jakie „nietypowe” rzeczy trafiają do kanalizacji, czy tłuszcze i chusteczki rzeczywiście są problemem?
Nierozpuszczalne odpady i tłuszcze trafiające do kanalizacji to zdecydowanie największy problem dla oczyszczalni ścieków. Najczęściej są to chusteczki nawilżane, podpaski, wkładki higieniczne i ogromna liczba patyczków do uszu, które część osób, niestety, zamiast do kosza na śmieci, wrzuca do toalety. Kilka razy sieć kanalizacyjna została również zablokowana przez tekstylia (ręczniki, szmaty). W jaki sposób przedostały się one do sieci? - do dziś się zastanawiam. Ogromnym problemem są również tłuszcze, które obrastając ścianki kanałów zmniejszają przepustowość kanalizacji. Tłocznie i przepompownie ścieków wyposażone są w tzw. separatory, które pozwalają oddzielić substancje oleiste od ścieków. Z tych miejsc systematycznie usuwamy nagromadzone tłuszcze.
Tak od strony obsługi nowego Klienta ZWiK. Buduję w Sochaczewie nowy dom i chcę się przyłączyć do sieci wodno-kanalizacyjnej. Jak wygląda ta procedura?
W praktyce jeszcze przed rozpoczęciem budowy domu inwestor powinien skontaktować się z nami, aby uzyskać informacje, czy istnieje możliwość przyłączenia danej nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Na zdecydowanej większości obszaru miasta nie ma z tym problemu, choć zdarzają się wyjątki.
W pierwszym kroku inwestor składa wniosek o wydanie warunków przyłączenia, w którym określa między innymi szacunkowe zapotrzebowanie na wodę oraz ilość odprowadzanych ścieków. Na podstawie wydanych przez nas warunków, określających sposób i miejsce przyłączenia do sieci, należy wykonać projekt techniczny wraz z wymaganymi prawem uzgodnieniami. Prace mogą być wykonane przez ZWiK lub innego wykonawcę posiadającego uprawnienia do wykonywania przyłączy wod-kan pod nadzorem Spółki. Zgodnie z zapisami Ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków realizację budowy przyłączy do sieci, oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Po ich zakończeniu przeprowadzany jest odbiór końcowy, wykonywana powykonawcza inwentaryzacja geodezyjna, a inwestor składa wniosek o zawarcie stosownej umowy. W przypadku przyłącza wodociągowego konieczne jest również wykonanie badania jakości wody potwierdzające właściwą dezynfekcję przyłącza. Po zakończeniu całej procedury inwestor zawiera umowę ze Spółką i może korzystać z naszych usług.
Na czym polegają tak zwane straty wody?
Najprościej mówiąc, straty wody to różnica między ilością wody wtłaczanej do sieci z naszych Stacji Uzdatniania Wody a wskazaniami wodomierzy u odbiorców. W praktyce nie da się ich całkowicie wyeliminować, ponieważ wodę wykorzystujemy między innymi do konserwacji urządzeń i płukania sieci. Największe straty występują podczas awarii, dlatego inwestycje i modernizacje sieci pozwalają je znacząco ograniczać. Średni poziom strat wody w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych w Polsce wynosi około 18 procent. W sochaczewskim ZWiK straty wody są na poziomie 8 procent.
Jakie inwestycje w ostatnim czasie zrealizowała Spółka i jakie są realizowane obecnie?
W 2025 roku wybudowaliśmy sieć wodociągową w ulicach Lema, Leśmiana i Konopnickiej o łącznej długości około 900 metrów, wykonano spinkę wodociągową w ulicach Piaszczystej i Granicznej, o długości blisko kilometra, a odcinek sieci wodociągowej z rur żeliwnych w ulicy ul. Lotników został wymieniony na rurociąg z polietylenu. W roku 2026 rozpoczęliśmy kolejne inwestycje – budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej w ulicach Słonecznej i Mieczykowej. Jeszcze w tym roku przystąpimy również do budowy sieci kanalizacji sanitarnej o długości około 460 metrów w ul. Kubusia Puchatka i Czesława Sobolewskiego. Co warto podkreślić, wszystkie inwestycje realizujemy własnymi siłami, z wykorzystaniem naszego sprzętu oraz środków własnych Spółki. Niestety, odbywa się to z uwagi na brak możliwości uzyskania dofinasowania. Dla potrzeb transportu osadu na terenie Miejskiej Oczyszczalni Ścieków zakupiliśmy również tak zwane wozidło, czyli dwuosiowy pojazd z dużą skrzynią transportową, który może być obsługiwany przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B.
A co w przyszłości? Jakie są najważniejsze punkty w wieloletnim planie inwestycyjnym Spółki?
Rozpoczęliśmy prace projektowe dotyczące budowy sieci kanalizacji sanitarnej w ul. Trojanowskiej, pomiędzy ulicami Piaszczystą i Wypalenisko. Planujemy wykonanie około 950 metrów rurociągu tłocznego, który w przyszłości posłuży do ciśnieniowego podłączania nieruchomości położonych wzdłuż Trojanowskiej i przyległych do niej ulic. Obręb Wypalenisko jest obecnie jednym z najszybciej rozwijających się pod względem nowego budownictwa rejonem miasta, z którego otrzymujemy wiele zapytań od Mieszkańców dotyczących możliwości podłączenia do naszej sieci. Stąd decyzja Spółki o rozbudowie infrastruktury właśnie na tym obszarze.
Dużą, perspektywiczną inwestycją będzie budowa nowej Stacji Uzdatniania Wody w Chodakowie. W ubiegłym roku rozpoczęliśmy prace projektowe, natomiast realizację planujemy po 2028 roku. Ściśle powiązane z tym przedsięwzięciem są prowadzone obecnie prace projektowe dotyczące przebudowy dwóch napowietrznych rurociągów wody surowej doprowadzających wodę z Konar, na odcinku od ul. Krzywoustego do Stacji Uzdatniania Wody w Chodakowie. Po przebudowie nowoczesne rurociągi z polietylenu zostaną poprowadzone pod ziemią.
Do końca tego roku planujemy również modernizację kotłowni w Stacji Uzdatniania Wody przy ul. Płockiej. W obiekcie wymienimy źródło ciepła z węglowego na gazowe wraz z modernizacją instalacji centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody użytkowej.
Pozostając przy planach budowy nowej stacji – jakie zmiany technologiczne zostaną wprowadzone w nowym obiekcie?
Wszystkie procesy będą zautomatyzowane, a nowa stacja będzie praktycznie bezobsługowa. Na rurociągach tłocznych zostaną zainstalowane sondy umożliwiające ciągły zdalny monitoring parametrów produkowanej wody. Oczywistymi zaletami nowych urządzeń będą większa efektywność działania oraz energooszczędność całego obiektu. Hala zostanie również wyposażona w instalację fotowoltaiczną.
Jakie jeszcze inwestycje mogą w najbliższych latach poprawić funkcjonowanie sieci?
W ostatnich latach duży nacisk kładziony był na budowę sieci kanalizacji sanitarnej i przyłączanie do niej Mieszkańców. Obecnie stopniowo przenosimy priorytety inwestycyjne na rozwój sieci wodociągowej i stacji uzdatniania wody. Kolejne plany w zakresie inwestycji są w trakcie tworzenia.
Czy zdarzały się sytuacje kryzysowe w pracy, które szczególnie zapadły Panu w pamięć?
Sytuacje kryzysowe zdarzają się cały czas i są nieuniknione. Nasza praca polega na tym, aby być przygotowanym, aby skutecznie chronić przed nimi Mieszkańców. Dlatego na każdą ewentualność mamy opracowane odpowiednie procedury i gotowe rozwiązania. Posiadamy procedury na wypadek pogorszenia jakości wody, zagrożenia powodziowego dla naszych ujęć, a nawet zagrożeń terrorystycznych. Wszystkie nasze obiekty są wyposażone w agregaty prądotwórcze. Stosujemy system zarządzania bezpieczeństwem żywności zgodny z normą ISO 22000. Bardzo ważną kwestią jest dywersyfikacja ujęć wody. Dysponujemy dwoma niezależnymi źródłami, co pozwala nam uniknąć przerw w dostawach do odbiorców. Dodatkowo przy Stacjach Uzdatniania Wody znajdują się duże zbiorniki magazynujące uzdatnioną wodę przed wtłoczeniem jej do sieci. Pamiętam sytuację, gdy jednocześnie doszło do awarii dwóch pomp głębinowych na ujęciu w Konarach. Byliśmy jednak przygotowani również na taki scenariusz. Łącznie ujęcie posiada sześć studni pracujących naprzemiennie, a cztery pracujące pompy w pełni zabezpieczają zapotrzebowanie Mieszkańców na wodę.
Czego – Pana zdaniem – Mieszkańcy nie zawsze dostrzegają i nie doceniają w pracy Zakładu Wodociągów i Kanalizacji?
Bardzo ważnym elementem naszej pracy jest bezpieczeństwo, które opiera się między innymi na regularnych badaniach jakości wody. Są one prowadzone dwuetapowo. Pierwszy etap stanowi monitoring wewnętrzny realizowany przez nasze akredytowane laboratorium, drugi zewnętrzny obejmuje badania prowadzone przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Niezależnie od tego pięć razy dziennie pracownicy Stacji Uzdatniania Wody kontrolują parametry produkowanej wody, sprawdzając między innymi jej barwę i zawartość chloru wolnego. W XXI wieku dostęp do bieżącej wody oraz możliwość odprowadzania ścieków z naszych nieruchomości są czymś tak oczywistym, że na co dzień praktycznie nie zastanawiamy się nad tym, jak wiele pracy wymaga zapewnienie tych usług i jak trudno byłoby funkcjonować bez nich. Trzeba zawsze pamiętać, że nasi Pracownicy pracują systemie ciągłym by zapewnić dostęp do wody dla Mieszkańców miasta oraz zapewnić odprowadzenie ścieków.
Bardzo dziękuję za rozmowę
