Sport w dawnym Chodakowie cz. 6 – Królowa sportu
W 1949 roku w ramach Bzury Chodaków powołano sekcję lekkoatletyczną. Była to druga pod względem liczebności sekcja – po piłkarskiej – i od początku cieszyła się sporym zainteresowaniem. Liczyła sześćdziesiąt pięć osób: dwadzieścia kobiet i czterdziestu pięciu mężczyzn. W książce „Dawno temu w Sochaczewie” Włodzimierz Janiszewski wspominał: „Oddanymi działaczami tej sekcji byli Józef Zalejski, Roman Kobek, Wacław Szczepanik, Witold Korczak-Struś, Włodzimierz Janiszewski, Henryk Zalejski. To byli ludzie kochający lekkoatletykę. Wszelką pomocą sekcji służyli ówcześni naczelni dyrektorzy Chodakowskich Zakładów Włókien Sztucznych: Adam Wolszczak oraz Włodzimierz Czerski.”
Po niespełna dwóch latach treningów reprezentacja Bzury odniosła duży sukces na pierwszych powojennych mistrzostwach województwa warszawskiego w Płocku. W dziesięciu kobiecych konkurencjach jedenaście zawodniczek Bzury zdobyło siedem tytułów mistrzowskich i pięć drugich miejsc. Siedemnastu mężczyzn wzięło udział w szesnastu konkurencjach, zdobywając dziesięć złotych i cztery srebrne medale. Rok później, przy znacznie mocniejszej obsadzie, gdyż na mistrzostwa zjechało aż siedmiuset zawodników, Bzura wywalczyła dziesięć tytułów mistrzowskich i cztery drugie miejsca.
Sekcja działała bardzo prężnie, startując w wielu zawodach na Mazowszu i w całej Polsce. Jedną z ciekawszych inicjatyw był przechodni Puchar Pokoju, w którym rywalizowały drużyny Bzury, Kolejarza Łowicz, Związkowca Tomaszów Mazowiecki i Kolejarza Skierniewice. W ciągu pięciu lat zorganizowano dwadzieścia takich zawodów, a chodakowscy lekkoatleci zdobyli puchar na własność.
Indywidualnie sekcja mogła pochwalić się wieloma osiągnięciami. Wśród stu najlepszych zawodników w Polsce lat 50. znalazło się ośmioro reprezentantów Bzury: Irena Lenard (bieg na 500 m), Teresa Zalejska (rzut oszczepem), Jadwiga Abisiak (pchnięcie kulą), Barbara Adamkowska (bieg na 400 m), Włodzimierz Janiszewski (bieg na 100 i 200 m), Janusz Choroblewski (pchnięcie kulą) oraz Mieczysław Kornacki (bieg na 1500 m). Wśród najlepszych na Mazowszu pojawiali się także Hanna Szymańska, Wanda Rząca, Jadwiga Zalejska, Romana Gruszczyńska, Ryszard Szewczyk, Jerzy Stępień, Bolesław Kleczkowski, Eugeniusz Ciurzyński, Wacław Szczepanik, Eugeniusz Suwart oraz sztafety 4×100 m i olimpijska. Irena Lenard zajęła szóste miejsce w Centralnych Biegach Narodowych w Bydgoszczy.
Sekcja działała przez 13 lat, lecz w 1962 roku została rozwiązana z powodu dominacji piłki nożnej i problemów finansowych. Kilka lat później Henryk Zalejski próbował ją reaktywować – powołano szkółkę młodzieżową i pozyskano obiecujących zawodników, takich jak Jolanta Popiołek, Izabela Choroblewska, Jolanta Kamińska, Leszek Szajewski i Zbysław Stępniak. Po trzech latach próby te zakończyły się niepowodzeniem, a historia lekkoatletyki w Chodakowie dobiegła końca. O skali sukcesów chodakowskich sportowców opowiada anegdota zamieszczona przez Waldemara Bronicza w książce „Wspomnienia z dawnego Chodakowa”: Izabela Choroblewska wspominała, że jej tata miał tyle dyplomów za udział w zawodach, że reperując motocykl, podkładał je pod wymontowywane części.
Wśród reprezentantów Bzury w lekkoatletyce warto szczególnie zwrócić uwagę na Romanę Gruszczyńską i Jadwigę Abisiak – późniejsze legendy polskiego sportu, reprezentantki Polski w koszykówce i siatkówce. Mało kto wie, że swoje pierwsze kroki sportowe stawiały w maleńkim Chodakowie.
Jadwiga Abisiak urodziła się w 1934 roku w Guzowie. W 1951 roku ukończyła LO im. Chopina w Sochaczewie, a następnie rozpoczęła studia na warszawskiej AWF. W czasach szkolnych pchała kulą, rzucała dyskiem i skakała wzwyż, ostatecznie jednak zdecydowała się na siatkówkę. Szybko awansowała do pierwszego zespołu AZS-AWF, zdobywając dziesięć tytułów mistrzyni Polski (1955–1958, 1960, 1962–1966), dwukrotnie wicemistrzostwo (1959, 1961) i dwukrotnie brązowy medal (1953, 1954). W finale Pucharu Europy Mistrzów Klubowych w sezonach 1960/61 i 1962/63 zajęła drugie miejsce. W latach 1953–1964 wystąpiła 126 razy w reprezentacji Polski, a jej największym sukcesem był brązowy medal Igrzysk Olimpijskich w Tokio w 1964 roku. Została uhonorowana tytułem Zasłużonej Mistrzyni Sportu. Zmarła 19 czerwca 2004 roku.
Romana Gruszczyńska, szerzej znana jako Romualda Gruszczyńska-Olesiewicz, urodziła się w 1928 roku w Stryju (województwo lwowskie). Na początku lat 30. przeniosła się z rodzicami do Łowicza, a potem do Sochaczewa. W 1945 roku rozpoczęła naukę w Państwowym Gimnazjum i Liceum Spółdzielczym w Sochaczewie. Sportem zainteresował ją nauczyciel języka polskiego, Tadeusz Dworak. W Bzurze była członkinią sekcji piłki ręcznej i lekkoatletycznej. Po maturze kontynuowała studia na warszawskiej AWF, łącząc lekkoatletykę z grą w siatkówkę, koszykówkę i piłkę ręczną.
Jako siatkarka wystąpiła 27 razy w reprezentacji Polski, biorąc udział m.in. w akademickich mistrzostwach świata (1949, 1951) i dwukrotnie mistrzostwach Europy, zdobywając brązowy medal (1949) i wicemistrzostwo (1950). Jednak największą karierę zrobiła w koszykówce. W latach 1950–1962 wystąpiła 109 razy w reprezentacji Polski, będąc wieloletnim kapitanem drużyny i zdobywając 1667 punktów. Trzykrotnie grała w mistrzostwach Europy (1950 – 6. miejsce, 1956 – 5. miejsce, 1958 – 5. miejsce i tytuł najskuteczniejszej zawodniczki turnieju) oraz raz w mistrzostwach świata (1959 – 5. miejsce, uznana najlepszą zawodniczką turnieju). Dziewięciokrotnie zdobyła tytuł mistrzyni Polski (1950, 1953–1956, 1958, 1960–1962), trzykrotnie wicemistrzyni (1951, 1957, 1959) i raz brązowy medal (1952). Do dziś jest rekordzistką Mistrzostw Europy – w jednym meczu z Austrią rzuciła 52 punkty (rekord niepobity od 1956 roku). Była też cenioną nauczycielką, trenerką i teoretyczką koszykówki. Zmarła 16 kwietnia 1996 roku w Warszawie.
(ig)
Foto: Chodakowscy lekkoatleci - fotografia zbiorowa, początek lat 50. Ze zbiorów Waldemara Bronicza
