Wspólnie oddajmy hołd bohaterom
Przed nami 81. rocznica wybuchu powstania warszawskiego. Sochaczew zawsze pamięta o bohaterskim zrywie walczącej stolicy – nie inaczej będzie w tym roku. Zapraszamy w piątek 1 sierpnia na miejskie uroczystości. Syreny o godz. 17.00 zawyją nie tylko na placu Kościuszki, ale w całym mieście. Obchodom towarzyszyć będą turnieje sportowe, koncerty i wystawy.
1 sierpnia 1944 roku, o godz. 17.00, w Warszawie wybuchło powstanie. Bohaterska walka z Niemcami kosztowała życie kilkunastu tysięcy powstańców z Armii Krajowej oraz 180 tysięcy cywilów. Miasto zostało niemal doszczętnie zniszczone przez hitlerowców, a setki tysięcy mieszkańców zmuszono do ucieczki z płonącej stolicy. Mimo militarnej klęski, zryw ten miał ogromne znaczenie polityczne – jak pisał Jan Nowak-Jeziorański: „walka nie była daremna (…) państwo polskie, chociaż zniewolone i wasalne, zachowało swoją odrębność, przetrwało Stalina, który w swych zamysłach prawdopodobnie chciał z niego z czasem uczynić część ZSRR”.
Pamięć o bohaterach powstania warszawskiego w Sochaczewie od lat jest kultywowana w sposób szczególny. Co roku odbywają się uroczystości w godzinie „W”, w których uczestniczy wielu mieszkańców – w tym grupa kibiców Legii Warszawa, zapewniająca temu wydarzeniu wyjątkową oprawę.
Pół godziny przed włączeniem syren, o godz. 16.30, delegacje władz samorządowych, służb mundurowych oraz lokalnych organizacji pozarządowych złożą kwiaty pod tablicą poświęconą mjr. Władysławowi Starzykowi „Korwinowi” i kpt. Wilhelmowi Kosińskiemu „Mścisławowi”, komendantom sochaczewskiego obwodu AK „Skowronek”, znajdującej się na siedzibie Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą. „Korwin” i „Mścisław”, to od tego roku Honorowi Obywatele Sochaczewa. O tej samej godzinie z plaży miejskiej ruszy spływ kajakowy organizowany przez sochaczewskie WOPR.
Po sygnale syren odbędzie się inscenizacja wymarszu sochaczewskich akowców z oddziału „Skowronek” na pomoc walczącej Warszawie. Widowisko przygotuje stowarzyszenie Muzealna Grupa Historyczna im. II Batalionu 18 Pułku Piechoty. Na placu Kościuszki rekonstruktorzy uzbroją się i złożą przysięgę żołnierzy Armii Krajowej. Później będzie można spotkać ich w parku im. F. Chopina przy ul. Traugutta. Obok stanie stoisko Sochaczewskiej Grupy Odkrywców Historii prezentującej m.in. znaleziska z okresu powstania warszawskiego. Prezentacja potrwa do godz. 19.00.
Na placu, podczas uroczystości, na maszt podniesiona zostanie flaga Polski, odegrany Mazurek Dąbrowskiego. Nie zabraknie okolicznościowych przemówień oraz apelu pamięci przygotowanego przez 3. Warszawską Brygadę Rakietową Obrony Powietrznej. Usłyszymy Pieśń Reprezentacyjną Wojska Polskiego, żołnierze oddadzą salwę honorową, a uroczystości zakończy defilada pododdziałów.
O godz. 18.15 Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą zaprasza na wystawę pamiątek po uczestniku powstania warszawskiego Edwardzie Zürnie oraz prelekcję dyrektora placówki, Radosława Jarosińskiego.
Muzyczna część uroczystości, przygotowana przez Sochaczewskie Centrum Kultury, rozpocznie się o godz. 19.00 w amfiteatrze. Wystąpią laureaci tegorocznego festiwalu „Nie mówię szeptem, gdy mówię skąd jestem”. Następnie zagra i zaśpiewa Mundurowy Zespół Wokalno-Instrumentalny „Patria” pod kierunkiem Arkadiusza Mamcarza. Podczas koncertu „Sochaczew Śpiewa Walczącej Warszawie” usłyszymy najpopularniejsze i najbardziej lubiane piosenki z czasów powstania warszawskiego, m.in.: Sanitariuszka Małgorzatka, Marsz Mokotowa, Serce w plecaku czy Pałacyk Michla.
Sportową część obchodów 81. rocznicy zorganizuje MOSiR wspólnie z WKS Sochaczew. W hali przy ul. Kusocińskiego rozegrane zostaną dwa Turnieje Pamięci Powstania Warszawskiego w koszykówkę 2x2. W piątek, 1 sierpnia, zagrają dzieci i młodzież, natomiast w sobotę, 2 sierpnia, rywalizować będą kobiety i mężczyźni w kategoriach open. Początek obu turniejów o godz. 9.00.
W sobotę 2 sierpnia, przy szkole w Mokasie, wystartuję też piąta odsłona Rajdu na Raty po Ziemi Sochaczewskiej „Sochaczewianie na odsiecz walczące Warszawie 1944 r.” organizowany przez stowarzyszenie MGH im.II/ 18 pp. Więcej o wydarzeniu poniżej.
Edward Zürn, pseudonim Jacek, urodził się 30 sierpnia 1917 roku, poległ w powstaniu 23 sierpnia 1944 roku. Był dowódcą kompanii, harcmistrzem, porucznikiem rezerwy artylerii.
Jak podaje portal www.1944.pl/powstancze-biogramy, w latach 1936-1937 był elewem Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. We wrześniu 1939 r. w stopniu podporucznika rezerwy był dowódcą plutonu w składzie 15. Wielkopolskiego Pułku Artylerii Lekkiej. Uczestniczył w bitwie pod Bzurą, a następnie w obronie stolicy. Za walki pod Bzurą odznaczony Krzyżem Walecznych. Po kapitulacji Warszawy dostał się do niewoli, ale zbiegł z obozu przejściowego w Sochaczewie i 2 października wrócił do Warszawy. W konspiracji działał od października 1939 r. jako członek Szarych Szeregów. Początkowo posługiwał się dokumentami na nazwisko Edward Zahorski, a po ślubie zawartym z Marią Jędrzejkiewicz powrócił do rodowego nazwiska. Jako zbiegły z niewoli oficer WP często zmieniał lokale. Pracował w dziale zaopatrzenia Zakładów Philips, a jednocześnie od jesieni 1939 r. prowadził sklep papierniczy - wykorzystywany jako skrzynka kontaktowa i magazyn broni. W konspiracji był początkowo łącznikiem pomiędzy "Pasieką" (Kwatera Główna Szarych Szeregów) i Chorągwiami w Łodzi oraz we Lwowie. Z końcem 1941 r. został instruktorem szkolenia wojskowego. Po ukończeniu pierwszego kursu harcmistrzowskiego mianowany harcmistrzem ze starszeństwem. Czynny także w akcji "N", prowadzonej przez Biuro Informacji i Propagandy Komendy Głównej ZWZ-AK. W czerwcu 1944 r. objął funkcję szefa "Pasieki", wchodząc w skład ścisłej Kwatery Głównej Szarych Szeregów. Poległ trafiony w głowę odłamkami pocisku czołgowego, na barykadzie przy ul. Mazowieckiej 11. W powstaniu walczyła także jego żona oraz bracia Tadeusz i Zbigniew. Odznaczony Krzyżem Walecznych (1939). Przewodniczący ZHP 26 września 1944 r. wystąpił o odznaczenie Krzyżem Walecznych po raz drugi "za wybitną odwagę i pogardę śmierci w kierowaniu pracami harcerskimi". Pochowany wraz z bratem Tadeuszem na Powązkach Wojskowych.
