Poniedziałek, 15 kwietnia 2024
Imieniny: Olimpia, Anastazja, Bazyli
deszcz
8°C

Chodaków wyrósł na Chemitexie. Część IV

W związku z przypadającą w tym roku 95 rocznicą uruchomienia pierwszej linii produkcyjnej w Chemitexie, rozpoczęliśmy w „Ziemi Sochaczewskiej” publikację historii zakładu, który zmienił dawną wieś Chodaków najpierw w nowoczesną osadę fabryczną, a potem w miasto z domem kultury, szkołami, przedszkolem, przychodnią zdrowia, klubem sportowym, przystanią na Bzurą. Zapraszamy do lektury ostatniej części naszego cyklu.

Zdjęcie do Chodaków wyrósł na Chemitexie. Część IV

W 1963 r. przyzakładowa szkoła zawodowa rozpoczęła działalność w nowym budynku. Pracownicy mieli do dyspozycji dwa ośrodki wczasowe i ośrodek kolonijny dla dzieci. 

Dzięki trwającej w latach 1967-1968 kolejnej modernizacji powstała instalacja do stałego odpowietrzania wiskozy, która miała wielki wpływ na warunki pracy. Skutkiem ubocznym produkcji była emisja dwusiarczku węgla, który wpływał na zdrowie pracowników. Dlatego też, w 1974 wprowadzono nowy system odsiarczający, dzięki czemu jego stężenie obniżono. W 1976 zainstalowano klimatyzację wydziałów produkcyjnych oraz wprowadzono nowoczesne oświetlenie jarzeniowe.

Produkcja w tamtych latach wynosiła w sumie 7771 ton przędzy dziennie. Wytwarzane produkty były przeznaczone przede wszystkim na rynek krajowy oraz eksport do Turcji, Pakistanu, Iranu i Birmy. W 1970 r. zakłady weszły w skład powstałego zjednoczenia przedsiębiorstw przemysłu chemicznego "Chemitex" i uzyskały nazwę "Chodakowska Fabryka Włókien Chemicznych "Chemitex"". Sześć lat później Chodaków zapewniał 1/3 krajowej produkcji włókien sztucznych. W 1977 r. w zakładzie rozpoczęto produkcję tulei papierowych, jako pomysł na nową formę zarobkową. 

Niewielka atrakcyjność rynkowa, wysokie ceny i stagnacja jakościowa włókien wiskozowych, skłaniała do wysnucia pesymistycznego wniosku o nadchodzącym końcu produkcji tych włókien. Oprócz problemów technologicznych, przemysł ten przysparzał coraz więcej problemów ekologicznych i wymagał stałego ponoszenia wysokich kosztów na ochronę zdrowia pracowników i środowiska. Brak nowoczesnych rozwiązań powodował stałe przekraczanie dopuszczalnych stężeń dwusiarczku węgla i siarkowodoru, nie tylko na terenie fabryki, ale również w okolicy. Wysokie koszty inwestycyjne oraz wysokie koszty eksploatacji oczyszczalni powietrza i ścieków, przyczyniały się do spadku efektywności ekonomicznej produkcji włókien. 

Kryzys lat 80. dotknął także naszą fabrykę. Wprowadzono zarząd komisaryczny, rozmawiano o jej  transformacji, by zajęła się produkcją czegoś innego niż jedwab wiskozowy. Niestety nie było na to zgody, działania naprawcze podjęto za późno i fabryka skupiona tylko na jednym produkcie powoli zaczęła tracić na znaczeniu - przypomina Waldemar Bronicz. 

W 1991 r. wstrzymano produkcję jedwabiu wiskozowego. Chcąc odnaleźć się w nowej rzeczywistości, w 1992 roku uruchomiono bardzo dochodową produkcję sznurka rolniczego z polipropylenu i Chemitex wkrótce stał się jego wiodącym wytwórcą w kraju. Sznurek chętnie kupowały m.in. Litwa, Łotwa i Estonia, ale i wiele innych krajów. Niestety na przełomie 1996 i 1997 roku Unia Europejska wytoczyła wytwórcom sznurka postępowanie antydumpingowe i w efekcie nałożyła na produkty Chemitexu wysokie, dwudziestoprocentowe cło, przez co produkcja sznurka przestała być opłacalna. Pod koniec 2000 r. do zakładu wszedł syndyk masy upadłościowej, który produkcyjną część wydzierżawił firmie Domator. Po trzech latach syndyk sprzedał Chemitex przedsiębiorstwu Terplast z Sieradza i rozpoczął z miastem Sochaczew rozmowy o przejęciu części nieruchomości w zamian za długi podatkowe.

W 2021 roku Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą weszło w posiadanie bezcennej kolekcji oryginalnych zdjęć pokazujących postęp prac przy budowie zakładu. Fotografie wykonane w latach 1928 - 1929 miały służyć jako dowód do centrali, że wszystko w Sochaczewie jest w porządku, działania są realizowane. Zakup fotografii zaoferowała placówce jedna z osób handlujących zabytkami, które na europejskich targach wyszukują różne interesujące przedmioty i dokumenty. Ponieważ fabryka powstawała z dużym udziałem kapitału francuskiego, karty dokumentujące postępy budowy były przetłumaczone na język francuski, opisy uzupełniono zdjęciami i złożono do akceptacji inwestorom. Jest to unikatowa kolekcja, dlatego muzeum zdecydowało się na jej zakup. Kolekcję zdjęć można było oglądać m.in. w czasie Dni Sochaczewa 2023 na specjalnej wystawie plenerowej ustawionej na placu Kościuszki.

Daniel Wachowski

Źródła:

www.starafotografia.pl 

Książki Waldemara Bronicza: "Wspomnienia z dawnego Chodakowa", "Kufer wspomnień", "Wszystko jest wspomnieniem"

"Studia wyjściowe i wnioski do problemu. Fabryka Włókien Chemicznych Chemitex w Chodakowie". Sylwia Grodzka, Mateusz Jędral - praca studentów Politechniki Warszawskiej, 2017/2018

Studia wyjściowe i wnioski do projektu. Zespół fabryczny byłych Zakładów Włókien Chemicznych "Chemitex". Kinga Butlewska, Patrycja Janicka - praca studentów Politechniki Warszawskiej, 2017/2018

Waldemar Bronicz - kronikarz Chodakowa. Audycja radia Sochaczew, 10.09.2023 r. 

Radosław Jarosiński, Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, tekst do wystawy "Narodziny chodakowskiego przemysłu" 

 

 

powrót do kategorii
Poprzedni Następny

Pozostałe
aktualności

DO GÓRY

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.

Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

 

Zapoznaj się z POLITYKĄ PRYWATNOŚCI I PLIKÓW COOKIES.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.