Sochaczew oddał hołd poległym
Rocznica bitwy nad Bzurą jest w Sochaczewie obchodzona w sposób szczególny. Na największym cmentarzu wojennym września w kraju, gdzie spoczywa 3693 żołnierzy i oficerów Wojska Polskiego, spotykają się mieszkańcy, przedstawiciele służb mundurowych, wojska, samorządowcy i organizacje społeczne. Wspólnie oddają hołd tym, którzy zginęli w obronie miasta i ojczyzny. Tak było również 17 września, podczas obchodów 87. rocznicy bitwy nad Bzurą.
Uroczystości rozpoczęło złożenie kwiatów pod pomnikiem w Trojanowie, upamiętniającym ofiary polskich walk i terroru XX wieku. Następnie na pobliskim cmentarzu wojennym odbyła się główna część obchodów. Przypomniano bohaterstwo i ofiarę polskich żołnierzy walczących we wrześniu 1939 roku. Na maszt podniesiono biało-czerwoną flagę, a uczestnicy odśpiewali hymn państwowy.
Najważniejsze wydarzenia związane z bitwą nad Bzurą i walkami o Sochaczew wskazał dyrektor Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą Radosław Jarosiński i przypomniał, że trojanowska nekropolia to największy w Europie cmentarz poświęcony poległym w jednej bitwie. A ziemia spłynęła krwią od 16,5 do 20 tys. żołnierzy WP różnych pułków i formacji.
- Między 13 a 16 września tu, w Sochaczewie rozegrał się jeden z tragiczniejszych epizodów Bitwy nad Bzurą – przez trzy dni żołnierze II batalionu 18 pułku piechoty pod dowództwem majora Feliksa Kozubowskiego, wspierani przez trzecią baterie II dywizjonu 26 pułku artylerii lekkiej usiłowali bronić miasta przed nacierającymi oddziałami niemieckimi. Niestety musieli ulec w obliczu przeważających sił wroga, wspieranego artylerią i pojazdami pancernymi. (…) Wobec braku przewidzianej traktatami sojuszniczymi pomocy, oraz przewagi technologicznej wroga, który atakował przeważającą siłą, bitwa skazana była na porażkę. (…) 17 września spotkała nasz kraj jeszcze jedna tragedia – zdradziecki atak Związku Radzieckiego, który na zajętych przed siebie terenach wykazał się takim samym okrucieństwem i barbarzyństwem jak żołnierze i urzędnicy niemieccy – mówił.
Następnie głos zabrał, reprezentujący burmistrza Daniela Janiaka, wiceburmistrz Stanisław Wachowski. Podkreślił, że na wydarzenia sprzed 87 lat patrzymy dziś z perspektywy czasu, znając tragiczny los, jaki spotkał Polskę, jej żołnierzy i ludność cywilną.
– Tym bardziej naszym obowiązkiem jest zachowanie pamięci o tych, którzy w obliczu wojny nie pytali, czy warto walczyć. Walczyli, ponieważ to była ich ziemia, ich ojczyzna, ich obowiązek. Pamięć o wrześniu jest ważna także dla współczesnych pokoleń. Historia Sochaczewa przypomina nam, że wolność i bezpieczeństwo nie są wartościami danymi raz na zawsze. Trzeba je szanować i pielęgnować. Chylimy dziś głowy przed żołnierzami Wojska Polskiego, oddajemy hołd mieszkańcom Sochaczewa i wszystkim cywilnym ofiarom wojny. Niech pamięć o ich odwadze, ofierze i patriotyzmie pozostanie zawsze żywa. Niech będzie dla nas zobowiązaniem do troski o nasze miasto, o Polskę i o pokój – mówił.
W kolejnych wystąpieniach podkreślano znaczenie kultywowania pamięci o bohaterach września 1939 roku oraz przekazywania wiedzy o ich ofierze kolejnym pokoleniom.
Po wystąpieniach rozpoczęła się polowa msza święta, której przewodniczył proboszcz parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny ks. Kazimierz Wojtczak. W homilii apelował, by nie relatywizować ani nie fałszować historii oraz zachować pamięć o niemal czterech tysiącach żołnierzy spoczywających na trojanowskim cmentarzu wojennym.
– Złożenie tych ciał w tym miejscu ma podobne znaczenie jak złożenie ciała Jezusa do grobu. Jezus zmartwychwstał po trzech dniach. Nasi bohaterowie oczekują na tę chwałę i wierzymy, że niebo dla nich będzie otwarte. Ale żeby tak się stało, prosimy miłosiernego Boga, aby nie zapomniał tej ofiary, nawet jeśli ludzie próbują zapomnieć, zamazać, przekręcić, przeinaczyć – mówił.
Apel pamięci przygotował 38. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej.
Obchody zakończyło złożenie kwiatów pod pomnikiem na cmentarzu wojennym. Hołd poległym oddali m.in. wiceburmistrz Stanisław Wachowski wraz z radnymi Rady Miejskiej, dyrektorem Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą oraz przewodniczącą Sochaczewskiej Rady Seniorów, radny Sejmiku Województwa Mazowieckiego Michał Orliński – w imieniu własnym i posła Macieja Małeckiego, Aleksandra Ostrowska z biura posła Mirosława Adama Orlińskiego, wicestarosta Anna Pawłowska, delegacja wojska na czele z zastępcą dowódcy 3. Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej płk. Andrzejem Mańkowskim, reprezentanci Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, Komendy Powiatowej Policji, Hufca ZHP w Sochaczewie, Koła nr 5 Związku Żołnierzy Wojska Polskiego, Stowarzyszenia Muzealna Grupa Historyczna im. II batalionu 18. pułku piechoty oraz wójt gminy Iłów.
Daniel Wachowski
