Kocham moją ulicę cz. 43 - Jak Feniks z popiołów

W poprzednim odcinku cyklu „Kocham moją ulicę” przypomnieliśmy historię drewnianych mostów na Bzurze w naszym mieście. Ten obraz nie byłby jednak pełny, gdyśmy nie napisali o trzech drewnianych konstrukcjach istniejących jeszcze niedawno w okolicach  Sochaczewa, a które na trwałe wpisały się w historię nie tylko Polski.   

Pierwsza z nich to drewniany most na Bzurze w Witkowicach. We wrześniu 1939 roku przeprawiali się nim polscy żołnierze próbujący przebić się do Puszczy Kampinoskiej i dalej do Warszawy. W 1998 roku w jego miejsce postawiono żelazny most kratownicowy, który nosi imię generała Tadeusza Kutrzeby, dowódcy Armii „Poznań”.   

Kilka kilometrów dalej, w Kamionie, znajdowała się kolejna drewniana perełka. Długa na 160 metrów i wybudowana w 1916 roku. Przechodziła różne koleje losu. Była wysadzana przez wojsko i niszczona przez krę. Jej koniec nastąpił podczas powodzi w 2010 r. Dodajmy, że od 1999 do 2010 roku była to najdłuższa drewniana przeprawa na Mazowszu.

Wcześniej drewnianym rekordzistą był most przez Wisłę w Wyszogrodzie, który był także najdłuższym drewnianym mostem Europy. Był celebrytą. Kochały go obiektywy aparatów fotograficznych. Był szanowany i podziwiany za upór, wytrwałość i majestatyczność. Jego długość wynosiła 1285 metrów. Był jak Feniks odradzający się z popiołów, wysadzany przez cofające się armie i niszczony przez krę. Ale trwał nieprzerwanie od 1916 roku, kiedy to niemieccy saperzy wznieśli stalowy most o drewnianych filarach. Ta konstrukcja została wysadzona we wrześniu 1939 roku. Narodziła się ponownie w 1944 roku. Tym razem była cała drewniana, ale nie minął rok i znów legła w gruzach, tym razem podczas styczniowej ofensywy Armii Czerwonej. Przeprawę odbudowano w 1946 r. Co ciekawe, most do 1939 była prosty, a po 1946 roku zyskał łuk. Miejscowa ludność mawiała, że nowy kształt ma uniemożliwić Amerykanom trafienie w most z bombowca.

Zimą 1947 r. obiekt uległ częściowemu zniszczeniu przez krę. Wtedy to wybudowano charakterystyczne dla tego mostu metalowe przęsło łukowe. Pozostałe drewniane przęsła wymieniono na stalowe w latach 1961-67, pozostawiając jedynie drewniany pomost i filary. Nie uchroniło to jednak przeprawy przed kolejnymi katastrofami związanym ze spływem lodu. Doszło do nich między innymi w roku 1954, 1966, 1971, 1987 i 1998 r. Po tych dwóch ostatnich katastrofach, kiedy to kra uszkodziła kilka podpór przeprawy, podjęto decyzję o rozbiórce. Nastąpiła ona w 1999 roku wraz z otwarciem nowej przeprawy przez Wisłę w Wyszogrodzie.

Zdjęcie wykonane w latach 60. XX wieku podczas walki z lodem o uratowanie drewnianego mostu w Wyszogrodzie. Fotografia: Marek Zürn ze strony:facebook.com/ Drewniany MOST - Wyszogród

 
 Tak wyglądał pierwszy most w Wyszogrodzie. Fotografię wykonano w 1930 roku. Uwieczniono na nim również zabudowania portu. Na dalszym planie widzimy  tzw. Kępę Konfederacką nazwaną tak na cześć Józefa Sawy-Calińskiego, marszałka wyszogrodzkiej konfederacji barskiej i bohatera poematów Juliusza Słowackiego: Beniowski i Sen srebrny Salomei. Kępą była zamieszkała do 1987 roku. Ostatnim jej mieszkańcem był pan Wieczorek. Zdjęcie z zasobów Narodowego Archiwum Cyfrowego

13 października 1999 roku otwarto nowy most w Wyszogrodzie. Na uroczystość przyjechał prezydent Kwaśniewski, obiekt poświęcił bp Józef Zawitkowski. Tuż obok trwała rozbiórka starej konstrukcji. Zdjęcie z archiwum Ziemi Sochaczewskiej

Most w Wyszogrodzie, zdjęcie prawdopodobnie z 1944 roku. Widzimy na nim budki wartownicze ustawione na wjeździe od strony Kamiona oraz szyny dla wagoników, które były przetaczane po moście. Zdjęcie z archiwum Jerzego Szostaka.

Drewniany most na rzece Bzurze w Kamionie. W tle budynek dawnej stacji kolejowej wąskotorowej Sochaczew-Wyszogród. Zdjęcie z galeria.plock24.pl