Edukacja, kultura i nadzieja na przyszłość w czasie wojny
Dla wielu mieszkańców Sochaczewa ukraiński Gródek nie jest jedynie punktem na mapie, lecz miastem partnerskim, z którym łączy ich wieloletnia współpraca i przyjaźń. Od ponad trzydziestu lat Sochaczew współpracuje z Gródkiem w obwodzie chmielnickim. Partnerstwo między naszymi społecznościami obejmuje pomoc humanitarną, kontakty kulturalne oraz wymiany młodzieżowe. W czasie wojny relacje te nabrały szczególnego znaczenia.
Pełnoskalowa agresja Rosji przeciwko Ukrainie trwa już czwarty rok i pozostawia głęboki ślad w życiu każdej ukraińskiej społeczności i niemal każdej rodziny. Wielu mieszkańców gminy Gródek stanęło w obronie swojej ojczyzny i niestety wielu z nich oddało życie za wolność Ukrainy.
Setki dzieci w naszej społeczności każdego dnia żyją pod presją wojny. Niektóre czekają na powrót swoich ojców z frontu, inne straciły już bliskich, dlatego niezwykle ważne jest, aby robić wszystko, co możliwe, by najmłodsi mogli się rozwijać i prowadzić możliwie normalne życie.
W takich warunkach władze lokalne Gródka, nauczyciele, pracownicy kultury oraz trenerzy sportowi starają się zapewnić młodemu pokoleniu poczucie bezpieczeństwa, stabilności oraz nadziei na przyszłość.
Jak podkreśla mer Gródka Neonila Andrijczuk, wsparcie młodego pokolenia jest dziś jednym z najważniejszych zadań samorządu.
- Pomimo wszystkich trudności związanych z wojną staramy się stworzyć naszym dzieciom warunki do nauki, twórczości i rozwoju. Młodzież jest przyszłością Ukrainy, a naszym zadaniem jako wspólnoty jest zrobić wszystko, aby czuła wsparcie i wierzyła w swoją przyszłość – mówi Neonila Andrijczuk.
Edukacja w czasie wojny
System edukacji w gminie Gródek funkcjonuje mimo ogromnych wyzwań czasu wojny. W gminie działa szesnaście szkół, siedemnaście przedszkoli oraz dwie placówki edukacji pozaszkolnej, z których korzysta łącznie 3844 dzieci i uczniów.
Kierownik Wydziału Oświaty, Młodzieży i Sportu Serhij Rybak podkreśla, że dziś najważniejszym zadaniem jest bezpieczeństwo dzieci oraz ciągłość procesu nauczania.
– Nasze szkoły przystosowały się do nowych warunków. Podczas alarmów lotniczych uczniowie przechodzą do schronów i kontynuują tam zajęcia. W przypadku przerw w dostawie prądu korzystamy z alternatywnych źródeł energii oraz narzędzi cyfrowych, aby nauka mogła trwać dalej – mówi.
Przed powrotem do nauki stacjonarnej wszystkie placówki oświatowe przeszły etap przygotowania tzw. bezpiecznej przestrzeni. W szkołach i przedszkolach powstały certyfikowane schrony wyposażone w wentylację, sanitariaty, zapasy wody oraz awaryjne oświetlenie. Gdy rozlega się syrena alarmowa, uczniowie wraz z nauczycielami – zgodnie z ustalonymi procedurami – przechodzą do schronów. Nawet w takich warunkach proces nauczania nie zostaje przerwany: jeśli alarm trwa krótko, lekcja jest kontynuowana, a dla młodszych dzieci organizowane są gry, czytanie lub zajęcia twórcze, aby zmniejszyć stres i napięcie.
W gminie realizowane są także nowoczesne projekty edukacyjne. Jednym z nich jest Winogradskiy School – pozaszkolny projekt edukacyjny, w którym uczniowie poznają biotechnologię i nowoczesną naukę. Laboratorium szkoły stanowi profesjonalną przestrzeń badawczą, a uczestnicy projektu zdobywają nagrody w konkursach i olimpiadach naukowych.
Najlepsi uczniowie mają możliwość współpracy z naukowcami z Ukrainy i z zagranicy, odwiedzania europejskich uczelni oraz udziału w międzynarodowych wydarzeniach edukacyjnych.
Kultura jako przestrzeń wsparcia
Życie kulturalne odgrywa bardzo ważną rolę we wspieraniu dzieci i młodzieży. W Gródku aktywnie działają szkoła muzyczna, szkoła plastyczna oraz domy kultury. Szczególne miejsce zajmują wystawy artystyczne organizowane przez uczniów szkoły plastycznej i lokalne zespoły twórcze. Prace dzieci – rysunki, obrazy czy kompozycje dekoracyjne – często poświęcone są tematom pokoju, kultury ukraińskiej oraz doświadczeniom związanym z wojną.
Wystawy odbywają się w domach kultury, bibliotekach i szkołach, a czasami nawet w schronach, gdzie podczas długich alarmów dzieci mogą rozwijać swoją twórczość. Sztuka ma ogromne znaczenie psychologiczne – pomaga młodym ludziom wyrażać emocje, zmniejsza napięcie i daje poczucie wspólnoty.
W centrach kultury oraz wiejskich klubach funkcjonują także tzw. punkty niezłomności, gdzie mieszkańcy mogą ogrzać się, skorzystać z prądu i internetu oraz otrzymać pomoc w sytuacjach kryzysowych.
– Dla wielu dzieci twórczość stała się sposobem radzenia sobie z trudnymi emocjami związanymi z wojną. Poprzez muzykę, rysunek czy teatr mogą wyrażać swoje uczucia, a jednocześnie czerpać radość ze wspólnego tworzenia - mówi kierownik Wydziału Kultury, Narodowości, Religii i Turystyki Oleh Fedorow.
Ważną przestrzenią kulturalną dla młodzieży jest także G-Museum umiejętnie łączące historię z nowoczesnymi technologiami. Odbywają się tam wystawy, spotkania edukacyjne oraz interaktywne lekcje historii dla uczniów.
Sport i aktywne życie
Sport pozostaje ważną częścią życia młodzieży. W Gródku działa wiele sekcji sportowych, szczególnie w kompleksie sportowym Epicentr, którego infrastruktura należy do najlepszych w regionie. W godzinach największej aktywności z obiektów rekreacyjnych korzysta codziennie ponad 300 dzieci.
Regularne turnieje pomagają młodym ludziom utrzymywać dobrą kondycję fizyczną, rozwijać ducha zespołowego oraz choć na chwilę oderwać się od trudnej rzeczywistości wojny.
– Sport odgrywa dziś znacznie większą rolę niż tylko aktywność fizyczna. To możliwość poczucia wsparcia zespołu i choć na kilka godzin oderwania się od niepokojących wiadomości. Widzimy, że treningi pomagają dzieciom pozostać silnymi – nie tylko fizycznie, ale także psychicznie - podkreśla radny rady miejskiej i dyrektor kompleksu Epicentr Walerij Paramej.
Współpraca między Sochaczewem a Gródkiem
W trudnym czasie wojny ogromne znaczenie ma wsparcie partnerów międzynarodowych. Jednym z najbliższych partnerów Gródka jest właśnie Sochaczew. Na początku pełnoskalowej wojny mieszkańcy Sochaczewa przekazali społeczności Gródka pomoc humanitarną. Równie ważne okazały się jednak bezpośrednie kontakty międzyludzkie. W 2024 roku grupa młodzieży z Gródka odwiedziła Sochaczew. Dla wielu ukraińskich nastolatków był to pierwszy od dłuższego czasu moment życia bez alarmów lotniczych.
– Najcenniejsze w naszej współpracy jest to, że młodzi ludzie mogą się poznawać i budować przyjaźń między krajami. Takie kontakty tworzą przyszłość europejskiego partnerstwa między Ukrainą a Polską – mówi sekretarz Komitetu Wykonawczego Rady Miejskiej w Gródku, Olga Bistricka.
Doświadczenie gminy Gródek pokazuje, że nawet w najtrudniejszych czasach można tworzyć warunki do rozwoju młodego pokolenia. Edukacja, kultura, sport i współpraca międzynarodowa pomagają dzieciom patrzeć w przyszłość z nadzieją. Ukraińskie społeczności robią wszystko, aby młodzież mogła się uczyć, rozwijać i marzyć o przyszłości.
Jesteśmy szczerze wdzięczni mieszkańcom Sochaczewa za wsparcie i solidarność okazywaną narodowi ukraińskiemu. Po zakończeniu wojny Gródek z radością będzie gościł młodzieżowe delegacje z Sochaczewa, aby wspólnie realizować nowe projekty edukacyjne, kulturalne i sportowe.
Na zakończenie chciałabym podkreślić, że młodzież to największa siła i nadzieja naszych społeczności. To ona będzie budować przyszłą Ukrainę, tak jak młodzi ludzie w Polsce będą współtworzyć przyszłość swojego kraju. Wierzę, że razem będą budować Europę opartą na wartościach wolności i wzajemnego wsparcia.
Kateryna Humenna
radna Rady Miejskiej Gródka
przewodnicząca NGO „Centrum Rozwoju Kraft”
Foto: Dla dwóch szkół, za pieniądze rządowe i samorządowe, wybudowano schron mieszczący tysiąc osób
