Sochaczew Sochaczew Sochaczew
Socrealizm, szkło i stal
wiadomość pochodzi z:  „Ziemia Sochaczewska”

Po raz ostatni wracamy do prezentacji projektów studentów architektury Politechniki Warszawskiej powstałych w ramach tegorocznego konkursu „Rewaloryzacja zabudowy Sochaczewa”, organizowanego przez sochaczewski ratusz i politechnikę. Tym razem przedstawiamy pomysły zespołu: Martyna Konecka, Jakub Krzykowski i Wojciech Rekosz, który otrzymał wyróżnienie. 

Studenci sochaczewianina, dr Cezarego Głuszka, zajęli się siedzibą centrum kultury w dzielnicy Boryszew, dawnego Zakładowego Domu Kultury. O gmachu nie sposób mówić z pominięciem przeszłości i miejsca, z którego wyrasta, bo ośrodek powstał z myślą o pracownikach boryszewskiego giganta chemicznego.

Pod wpływem socrealizmu
Historia giełdowej spółki Boryszew S.A. sięga 1911 roku, gdy formalnie zarejestrowano „Belgijskie Towarzystwo Sochaczewskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu”. W 1922 fabryka rozpoczyna produkcję prochów ćwiczebnych i myśliwskich, w 1932 w ofercie pojawia się cement dentystyczny, po II wojnie światowej dochodzą środki farmaceutyczne, eter do narkozy i olejki kosmetyczne. W 1947 fabryka została przejęta przez Centralny Zarząd Przemysłu Chemicznego, a następnie weszła w skład Zjednoczenia Zakładów Suchej Destylacji Drewna. Uruchomiono produkcję płynu hydraulicznego i przeciwmroźnego do chłodnic samochodowych oraz kwasu mlekowego. W 1950 fabryka zmienia nazwę na Zakłady Farmaceutyczne BORYSZEW. I to właśnie lata 50’ były okresem bardzo intensywnego rozwoju zakładu. Uruchomiono produkcję wielu nowych produktów np. płytek podłogowych PCV czy rozpuszczalników, a w latach 60’ także środków pomocniczych do przetwórstwa tworzyw sztucznych.

Młodzi architekci zauważają, że budynek powstał w 1957 roku, a więc już u schyłku architektury socrealistycznej, jednak jej wpływy nadal są widoczne w jego formie. „Budynki socrealizmu cechuje monumentalne przeskalowanie, symetria, trójpodział fasady oraz stosowanie wielu rozmaitych elementów zdobniczych attyki, kolumnady, pilastry, wysokie partery nadają bryle charakter monumentalności. Bryła SCK w Boryszewie jest prosta, zwarta i symetryczna. Widoczne są charakterystyczne podziały pionowe w postaci pilastrów obejmujących niemal całą wysokość obiektu. Podziały poziome podkreślają ozdobne gzymsy oraz typowa socrealistyczna attyka w formie barierki. (...) Również wnętrze zostało zaprojektowane zgodnie z duchem epoki. Na uwagę zasługuje zwłaszcza główny hall oraz zdobiące go uproszczone, socrealistyczne detale - np. głowice kolumn”. Ze względu na charakter architektoniczny obiektu oraz podmiejski charakter otoczenia, budynek jest wyróżniającym się elementem krajobrazu.

Stan obecny
Projektanci podkreślają, że obiekt jest dobrze powiązany komunikacyjnie. Siedem z trzynastu linii autobusowych zatrzymuje się bezpośrednio przy SCK. Problematyczna jest natomiast mała ilość miejsc parkingowych bezpośrednio przy obiekcie i brak miejsc postojowych wzdłuż ulic 15 Sierpnia i Stadionowej. W tym miejscu warto dodać, że ratusz zlecił właśnie opracowanie projektu przebudowy ul. 15 Sierpnia na odcinku od obwodnicy do granic miasta. Od architektów ratusz oczekuje, że nakreślą miejsca postojowe przed gmachem SCK.

Młodzi architekci zauważają, że przez lata budynek się zmieniał - dodano zadaszenie nad wejściem głównym, wymieniono drzwi, dodano detale nad i pod oknami, na parterze za pomocą ścianek działowych „wykrojono” z holu przestrzeń biurową, kilka okien zamurowano.

Mimo to „biorąc pod uwagę charakter architektury, historię związaną z zakładami „Boryszew” oraz unikalność obiektu w skali miasta, ma on wyraźne walory zabytkowe. Na szczególną uwagę zasługują prosta architektura zewnętrza utrzymana w socrealistycznej formie (pomimo małej skali obiektu) oraz wnętrza z charakterystycznymi, uproszczonymi detalami kolumn, sufitów oraz sali widowiskowej zgodnymi z duchem epoki”.

O oczekiwania wobec SCK, wykorzystanie gmachu i przestrzeni wokół niego, młodzi architekci pytali mieszkańców dzielnicy i pracowników centrum. Z ankiet wynika, że badani chcą zachowania obecnej oferty (zajęcia taneczne, wokalne, umuzykalniające, teatralne, rysunkowe), doceniają fakt, że w SCK mieści się biblioteka i jest to miejsce integrujące seniorów. Ofertę placówki poszerzyliby m.in. o gimnastykę dla seniora i scenę literacko - muzyczną, na parterze zamiast automatów ze słodyczami widzą kawiarnię, a w holu na parterze przestrzeń wystawową i szatnię.

Szkło i stal dla czterech sal
Jak czytamy w koncepcji, w pierwszej kolejności usprawnieniu powinien być poddany dostęp do obiektu, którego użytkownikami są głównie dzieci, młodzież i osoby starsze. Ze względu na obecne przeznaczenie, znaczenie w krajobrazie oraz znaczenie historyczne, budynek powinien zostać możliwie odsłonięty i wyeksponowany, mając na uwadze szczególnie elewację frontową. Obiekt wymaga szeregu zabiegów restauratorskich oraz konserwatorskich mających na celu poprawę jego stanu technicznego oraz możliwe oddanie jego pierwotnej formy.

Autorzy zalecają, by na budynku nie wieszać żadnych reklam, podświetlić wyremontowaną elewację, zapewnić większą liczbę miejsc postojowych i parkingowych, wymienić rynny, okna i drzwi na odpowiadające stylowi obiektu. Ich zdaniem trzeba też wymienić ogrodzenie, uporządkować zieleń przed budynkiem, na dachu zamontować panele fotowoltaiczne zapewniające gmachowi dopływ zielonej energii.

Jednak największą proponowaną przez zespół architektów zmianą jest dobudowa na tyłach SCK nowej przestrzeni o wyraźnie współczesnym charakterze. Na parterze i pierwszym piętrze widzimy cztery pomieszczenia po ok. 50 m2, w których miałyby się znaleźć sale do zajęć. Między salami na I piętrze można przejść przeszklonym korytarzem, a do dobudowanej części można się dostać dwoma klatkami schodowymi zaczynającymi już w piwnicy. Jak czytamy w opracowaniu, obecny podział sal wymaga reorganizacji na odpowiadające im funkcje. Kilka nowych pomieszczeń z pewnością ułatwiłoby pracę SCK, pozwoliło jeszcze mocnej zaistnieć na kulturalnej mapie miasta.

Pusty teren na tyłach, po jego zagospodarowaniu, ma uzupełniać obecne funkcje SCK. Autorzy widzą tam plac do gry w koszykówkę, siłownię zewnętrzną, plac zabaw dla dzieci, ściankę wspinaczkową, mini skatepark i górkę saneczkową. Miejsca jest dość, bo dawny ZDK stoi na działce o powierzchni 7463 m2, a pod zabudowę zajęte jest niespełna 1000 m.

Co interesujące, autorzy zalecają też adaptację piwnic, co właśnie się dzieje. W SCK prowadzone są obecnie dwa remonty. Pierwszy z nich, za 1,1 mln zł, potrwa do końca września a w jego ramach wymianie ulegnie cały system centralnego ogrzewania, piwnice zostaną ocieplone, taras na tyłach przebudowany i przykryty odpornym na mrozy gresem. Roboty w całości finansuje UM. Drugi remont, dofinansowany przez ministra kultury, obejmuje przestronne piwnice, gdzie w tym roku powstanie kameralna sala koncertowa, klub muzyczny w stylu retro.

Daniel Wachowski
daniel.wachowski@sochaczew.pl

A A A
19-08-2016
godz.09:48
 


Sochaczew
Sochaczew
nadchodzące wydarzenia

niedziela, 06.12.2020 r. 3075266 odwiedzin

Zapisz się na newsletter

e-mail       sms    
wypisz się
polecamy